dit is het dus
stad van vrede

nou, vergeet het maar

stad van tweedracht
stad van bedelaars
stad van gaarkeukens

stad van in het zwart
geklede kerkleiders
met deftige chauffeur

stad van souvenirs
stad van kitsch
stad van commercie
stad van overleven

maar weet je
Hij geeft het niet op
en ik droom
mijn droom

Jeruzalem!
of je wilt
of niet
je zult eraan geloven!

Een weekend naar Haifa

De bussen in diverse kleuren kennen we onderhand wel dus gaan we voor de afwisseling en voor het mooie traject door de bergen tussen Jerusalem en Tel Aviv met de trein. De tegenstelling tussen dit traject en het stuk tussen Tel Aviv en Haifa was enorm. Het eerste deel hadden we een treinstel voor ons alleen en als er in de rest van de toch wel lange trein nog 15 man zaten dan was je er helemaal. Het was echt zo'n boemeltje, met een dieselloc en een vaartje van 50 km de bergen door. Dit had ook zijn voordelen want je had alle tijd om van het voorbij trekkende landschap te genieten. Toen we op het vlakkere land richting het noorden kwamen zagen we daar de gevolgen van de zware buien die er aan de kust gevallen zijn. Snel stromende beken langs het spoor en modderige stromen die van de met sinaasappelbomen beplante hellingen kwamen zetten.

In Tel Aviv moesten we overstappen en samen met een heleboel anderen zorgden we voor een uitpuilende trein naar Haifa. Deze reed gelukkig wel een stuk sneller.

Naar het Bethel Hostel lopen was ongeveer een kwartier, dit verlengden we door onderweg even een koffiestop in te lassen op een terrasje . Na de incheck hadden we nog twee uur voor onszelf voordat we de wandeling aanvingen naar Beit Scandinavia waar we om 19.00 verwacht werden voor de sjabbat maaltijd. Beit Scandinavia  is een hostel voor vrijwilligers in Israël. Het is 31 jaar geleden gestart door een nu 87 jaar oude Noorse dame. De dame in kwestie is weliswaar niet meer zo goed ter been maar ze geniet nog volop van de aanwezigheid van de ongeveer 25 aanwezige vrijwilligers uit alle delen van Israël. Vanzelfsprekend runt ze deze onderneming niet alleen. Ook dit gebeurt met vrijwilligers. Deze avond waren er een viertal Noren op leeftijd ( 70 plus) die hier voor een maand de gelederen kwamen versterken. Ik kon uitgebreid met hen kennismaken want ik zat met hen aan een apart tafeltje. Weer erg leuke gesprekken gehad met deze kleurrijke Scandinaviërs. De rest van de groep zat verspreid tussen de aanwezigen en vermaakte zich ook prima.

Er is op deze avonden ( elke vrijdag ) altijd een Jezus als Messias belijdende rabbijn bij die de plichtplegingen die bij een sjabbatsmaaltijd horen doet, de schepper van de vrucht der wijnstok en van de gever van het graan wordt gezegend, je deelt brood en wijn met elkaar en krijgt een eenvoudige doch voedzame  maaltijd. Na een wandeling langs de  Middellandse  Zee weer naar het hostel terug.

De zaterdag is hier de sjabbat, de rustdag. In Haifa is het niet zo oorverdovend rustig als in Jerusalem maar verschil is er wel. Wij begonnen de dag na een gezamenlijk ontbijt met de gang naar een messiaanse gemeente die uit Jezus als hun Messias belijdende Joodse en Russische Israëliërs bestaat plus christen Arabieren. Deze wonderlijk samengestelde gemeente wordt geleid door een Arabische voorganger.

De dienst was een aangename mix van getuigenissen zingen en een preek die gehouden werd door de directeur van het ernaast gelegen bejaardentehuis Ebenezer. Hier gaan we morgen nog een bezoek brengen. De preek ging over het voorwerp staf. Het is aan de ene kant een praktisch gebruiksvoorwerp, bv van een herder. Aan de andere kant wordt er ook autoriteit aan verleend. De diensten duren hier rustig 2.5 tot 3 uur, dit is dan wel inclusief koffie en fellowship. Tijdens dit laatste hadden verschillenden van ons weer boeiende gesprekken. Al met al was het ongeveer half twee voor het pand verlieten om ons tegoed te doen aan een warme maaltijd in een Arabisch restaurant. Na deze smulpartij, want dat was het, hadden we een ontmoeting met Johanneke, een Nederlandse vrouw die met een Arabische man is getrouwd. Zij nam ons op sleeptouw door het oude gedeelte van Haifa en wist hier boeiend over te vertellen, vooral over de opkomst en teloorgang van de Duitse Tempeliers die hier gewoond hebben.

Tijdens de rondwandeling kwamen we ook langs de school van de Sisters of Nazareth. Dit is een Katholieke school die in Haifa en omgeving voorziet in christelijk onderwijs en dat al vanaf 1854 met als motto " het is zaliger te geven dan te ontvangen". Johanneke en haar man hebben een stichting opgericht met als doel fondsen te werven voor de nieuwbouw van het kleuterschool gedeelte van de school. Het is de enige school in de omgeving die christelijk onderwijs geeft van kleuterschool tm voortgezet onderwijs. De directeuren van de organisaties die hierna nog besproken worden hebben hier ook hun onderwijs genoten en zeggen beiden dat ze niet weten waar ze geweest zouden zijn zonder. Info@vriendenvanhaifa.nl

Zondag startten we de dag met een vroeg ontbijt en na de verschuldigde penningen afgedragen te hebben voor bewezen diensten gingen we op pad naar de Camelite Subway. Deze ondergrondse bracht ons in ongeveer tien minuten naar de uitzichtpunten op de berg Karmel. Een aantal van ons dacht uit te stappen in een wijds landschap op of vlakbij de bergtop. Niet dus, we kwamen weer boven de grond in een ander stadsdeel. We moesten even zoeken maar toen vonden we de gewenste uitzichtplekken. Door de lichte nevel was het uitzicht wat beperkt maar wat we zagen was de moeite waard. We hadden niet zoveel tijd om op ons gemak te gaan zitten want we zouden lopend weer naar beneden gaan want om half twaalf werden we verwacht in het al eerder genoemde bejaardentehuis.

Ebenezer is het enige bejaardentehuis in Israël met een christelijke identiteit, het bestaat ongeveer 38 jaar. Er wonen 36 ouderen, de meesten redelijk zelfstandig, een klein gedeelte heeft intensievere zorg nodig.

Men is bezig met renovatieplannen om het gebouw aardbeving bestendig  te maken. Als men dit doet mag er een verdieping opgezet worden en hier wil men de verpleegzorg verder uitbouwen.. Een derde van de bewoners heeft een Russische achtergrond, gelukkig zijn er onder het personeel ook Russen zodat er ook met het gecommuniceerd kan worden. Naar afkomst wordt dus niet gekeken, wel wordt er gevraagd of men christen is en gedoopt is. Er wordt hier geen sjekel overheidsgeld ontvangen omdat men dan met de identiteit in de knoei komt. Veel geld komt uit de Scandinavische landen en met het geld dat de bewoners inbrengen kan men het redelijk doen.

Tijdens de maaltijd die we er tussen de middag gebruikten had ik nog een gesprek met de echtgenote van de directeur die me deelgenoot maakte van wat hun dochters mee hadden gemaakt tijdens hun tijd in het leger. Ik weid hier niet over uit maar ik zat met tranen in de ogen te luisteren.

Als laatste op de agenda stond een bezoek aan House of Hope. Dit is een huis waar ze gevangenen die twee derde van hun straf hebben uitgezeten opvangen en een re-integratie programma met ze doorlopen. Hier noemen ze dit een "halfway house". Het is gevestigd in een kerk met bijgebouwen die het gezin Shehade meer dan dertig jaar geleden kreeg aangeboden. De gebouwen zijn door de in 2000 overleden Arabische echtgenote van de directrice Agnes Shehade-Bieger, een Zwitserse van geboorte, eigenhandig gerestaureerd met hulp van vele vrijwilligers. Tegenwoordig bieden ze re-integratie programma's aan 16 inwonende gedetineerden. De oudste zoon van wie we de rondleiding plus uitleg kregen vertelde dat zijn eerste kinderoppas een gedetineerde was. Verder organiseren ze activiteiten voor jeugd voor wie de kans op afglijden naar criminaliteit erg groot is. Als derde bieden ze kansarme gezinnen professionele en praktische hulp. Agnes wordt geassisteerd door drie van haar zonen, een aantal professionele krachten en vrijwilligers. Het bijzondere is ook hier dat er niet naar achtergrond gekeken wordt. niet in aanmerking. Als je met deze Agnes en haar oudste zoon in hun sober ingerichte huiskamer zit en de verhalen hoort denk je voor de zoveelste keer dit weekend: wat zijn we bevoorrecht dat je deze mensen allemaal mag ontmoeten.

Het was een geweldig mooi weekend.

de olijfboom
op de Carmel

zo grondig
zo standvastig

zo breedvoerig
zo betrouwbaar

zo gul
zo zegenend

zo vol vrucht
zo onverwoestbaar

zal ik nooit
kunnen geloven

                         Sneeuw in Jeruzalem en Beit Jala.

Op pad naar Bethel en Shilo

Afgelopen zondag zijn we op stap geweest met een gids om wat plekken van het oude Israel te bezoeken. Na een gezamenlijke bak koffie gingen we in een gammele jeep op weg naar Shilo en Bethel in de streek, die eens de stam Benjamin toebehoorde. Bethel ligt net iets ten noord-oosten van Ramallah. Onderweg passeerden we nieuw gebouwde dorpen van de PA met prachtige huizen, die volgens onze gids helemaal leeg stonden. Dat konden we bijna niet geloven. Maar toen we aan het eind van de dag in de schemering terug reden, zagen we hoe donker de plaatsen waren, terwijl andere dorpen fel verlicht waren. Vreemd en jammer te bedenken dat er huizen leeg staan, terwijl zo vele Palestijnen nog in armzalige vluchtelingenkampen leven.

Door naar Beth El (huis van God).  Daar krijgen we eerst een in de rots uitgehakte wijnpers te zien. Natuurlijk was een mikva (ritueel reinigingsbad) in de buurt. Wel met schone voetjes de wijnpers treden! We zien de rots waar Jacob zijn hoofd neerlegde en droomde van een ladder, die tot in de hemel reikte, waarop engelen opklommen en afdaalden. “Warempel”, riep Jacob uit, “Dit is het Huis van God, en ik heb het niet geweten”. Zou dit land nog steeds “Gods Huis” zijn, zonder dat we het weten? Er is veel te zien en verkennen rondom deze heuvel, maar het is koud en winderig, dus we stappen in en gaan verder naar Shilo.

Shilo ligt een paar kilometer noordelijker. Daar vinden we ook een (illegale) joodse nederzetting, die in 1978 door één man in een kleine caravan is gestart, nadat zijn broer door terroristen werd vermoord. Intussen is het uitgegroeid tot een aardig dorp. De heuvel rondom is weer groen van de wijnstokken en andere gewassen, die ze hier verbouwen.  Zo komen bijbelse profetieën weer tot leven, nadat de Turken tijdens de Ottomaanse periode het land hadden kaal geschoren en verwoest. Toch hebben velen hier moeite mee, omdat het het vredesproces dwarsboomt. Dwarsliggende illegale settlers of vrome en hardwerkende joodse idealisten?

We kopen wat pita broodjes en hummus voor de lunch, die we in het bezoekerscentrum opeten. Vervolgens zien we een film, die ons terug brengt naar de tijd van het oude Israel. In Shilo is het land tussen de 12 stammen verdeeld en daar heeft 369 jaar lang de tabernakel van de Heer gestaan. Daar heeft Hanna gebeden om een zoon en Samuel als profeet dienst gedaan. Hier liggen de wortels van het volk Israel.

Daarna rondgewandeld op de oude ruïne. We zien de overblijfselen van een olijfpers, een byzantijnse kerk en de plek waar de tabernakel gestaan moet hebben.  Daar staan de vlaggen opgesteld, één voor elke stam. We tellen er 11. Elf? Dat kan niet! We zetten snel een omgewaaide vlag van één van de stammen rechtop; ziedaar, onze bijdrage aan de wederopbouw van Israel!

Het is best fris, het waait en regent licht. We nemen nog een warme bak koffie voor we aan de terugtocht beginnen. Moe en voldaan komen we in het donker bij ons appartement aan. We hebben veel gehoord en gezien. Kortom, een geslaagde dag.

Terwijl ik dit stukje schrijf, zijn we intussen een paar dagen verder. De temperatuur ligt zo rond het vriespunt en het heeft gisteren en vandaag wat geregend en gesneeuwd. Jeruzalem is hiermee geheel ontregeld! Scholen worden gesloten, mensen verschijnen niet op het werk, bussen rijden amper. Je weet niet wat je overkomt. Wat in Nederland een doorsnee winterse dag is, blijkt hier een stad plat te leggen. Dat wekt eerst verbazing, maar is niet zo vreemd als je het heuvelachtige terrein en de steile wegen van Jeruzalem in ogenschouw neemt.  Vorig jaar hebben automobilisten dagen vastgezeten in de sneeuw. Dat mag niet nog een keer gebeuren.

Groeten vanuit een koud en nat Jeruzalem,   Ben

Oude wijnpers

De heuvel Beth El, waar Jocob zijn droom had

 

Shilo met de 12 vlaggen, waar de tabernakel heeft gestaan

Shevet Achim

Shevet Achim te Jeruzalem

versleten voordeur
gammele keuken
kapot ruitje

de werkers komen hier
van west en oost
van noord en zuid

met warme harten
heldere doelen
geleid door De Heilige Geest

afhankelijk van Messias the Lord
Jezus Liefde voor het kleine en het tere
Het Koninkrijk van God zo zichtbaar
Amen