tenslotte

als alles is gezegd
als alles is gedaan

doorsta ik op de grote dag
Uw test

afgelegd mijn positie
afgelegd mijn schatten
afgelegd mijn wil
afgelegd

Uw genade alleen
Uw barmhartigheid is voldoende
genade

Olive Wood en Beit Yousef

Olive Wood en Beit Yousef, dat zijn de werkplekken waar ik me de laatste zeven weken uit heb kunnen leven. Olivewood is een beschermde werkplaats in Betlehem waar vier jonge mannen met een beperking plus twee jonge mannen zonder beperking producten maken van olijfhout. Peter is de leidinggevende, een man die al meer dan twintig jaar in Israël woont en werkt met zijn gezin.
Peter is vorig jaar verhuisd naar deze locatie en ze waren nog niet toegekomen aan het inrichten van de werkplaats. Produceren was tot nu toe belangrijker dan het opbouwen van kasten, het creëren van plank ruimte,het ophangen van brandblussers en een heleboel meer van dat soort zaken die het werken in een beperkte ruimte vol met stapels te verwerken hout, machines, werktafels en dozen met voorraad een stuk gemakkelijker maken.
Peter is op het ogenblik erg met de toekomst van de werkplaats bezig dus deze klussen passen mooi in dat plaatje. Dat God precies weet wat nodig is blijkt ook hier weer, want wij hebben ook Ben in de BB groep. Ben is erg kundig met computers en van programmeren heeft hij ook een behoorlijke plak kaas gegeten. Het duurde even voordat Peter enthousiast raakte voor Ben zijn gedachten maar sinds de vonk oversloeg zit Ben tot 's avonds half elf in het BB huis te werken om de boel voor volgende week donderdag af te krijgen. Hij heeft er plezier in, vooral als hij een programma klaar heeft en  het aan Peter overdraagt en ziet dat hij er mee uit de voeten kan.
Zo helpen we op verschillende manieren dat dit mooie project toekomstbestendig gemaakt wordt. U kunt hier ook aan bijdragen door de artikelen die hier met veel aandacht en liefde gemaakt worden te bestellen.

Dit kan via:                   olivewoodbethlehem.blogspot.nl

Love into Action is een kleine Engelse organisatie die werkt vanuit Beit Sahour, een plaats grenzend aan Betlehem. Laurens en Sharon  hebben sinds januari vorig jaar daar een huis, Beit Yousef, waar gehandicapte Arabische kinderen voor kortere tijd kunnen logeren, zodat het thuisfront wat rust krijgt. In deze cultuur is het heel gewoon dat ouders met een beperkt kind dit ergens opsluiten of aan de ketting leggen omdat ze niet weten wat ze anders met dit kind aan moeten. Vaak kunnen deze kinderen niet met bestek omgaan en proppen ze wat hen ook maar wordt voorgezet met hun handen naar binnen. Ook naar het toilet gaan is iets wat niet vanzelfsprekend is. In Beit Yousef hebben ze dan ook " dubbele" wc's een gewone- en een hurk wc.
De verhalen van wat de de werkers bij de gezinnen die ze bezoeken zien en meemaken zijn soms erg verdrietig.
Ze zitten nog in de opstartfase, het huis is in gebruik genomen en nu zijn ze bezig om een team van betrouwbare mensen te vormen om 24/7 zorg te kunnen bieden. Hun motto is : Making the difference, one family at the time. Deze geweldige mensen springen niet verder dan hun polsstok lang is, dat heb ik wel begrepen in de gesprekken die we gehad hebben.
Mijn bezigheden hier waren ook hier van praktische aard. De garage inrichten met stellingen om spullen in op te bergen, de tuin ontginnen, en schilderwerk aan de garagedeuren. Het zijn dingen die niet hoog op het lijstje staan als je met gehandicapten werkt maar als de buitenboel op orde is werkt het wel een stuk prettiger. Ook voor de mensen die hun kinderen aan de zorg van Beit Yousef toevertrouwen is het prettig als het netjes is rond de deur. Voor meer info:  www.loveintoaction.org

Deze twee werkplekken, de een, rumoerig en gezellig en met mensen om me heen, de ander, aan de rand van het dorp en meestal alleen,buiten aan het werk hebben op mij een diepe indruk gemaakt.

Shalom,
Ailje

Mijn werk in Jemima

.

Vier dagen in de week reis ik met de bus van Jeruzalem naar Beit Jala. Dat is  iedere dag weer een avontuur. Vanochtend heb ik maar 40 minuten op de bus staan wachten.

Gelukkig is het tot nu toe altijd goed gegaan bij de checkpoint.

Om 9 uur word ik bij Lemuel , een woongroep in het Jemima care gebouw waar de jongste kinderen wonen, verwacht. Het is tot nu toe altijd gelukt om op tijd te zijn. De kinderen die daar wonen zijn dan bijna klaar om naar “school” te gaan. Om 9.15 uur brengen we de drie jongens naar het dagbesteding gebouw (Eber). Het meisje blijft op de groep, ze heeft te veel zorg nodig om naar dagbesteding te gaan. Daarbij komen nog twee meisjes en een jongen van buiten af naar onze groep omdat zij ook te veel zorg nodig hebben.

Elke morgen wordt op Eber de dag begonnen met alle medewerkers van de dagbesteding door een stuk uit de bijbel te lezen (in het Arabisch) en 1 iemand die bid (meestal in het Engels). Dit duurt niet heel lang, maar toch mooi om op deze manier met elkaar de dag te starten.

Na de dagopening met de medewerkers druppelen de kinderen rustig (of soms juist met veel drukte) binnen. Sommigen gebracht door hun ouders, thuis opgehaald door de Jemima chauffeur of gebracht vanaf het Jemima care-gebouw waar ook veel van de cliënten wonen.

Er komen hier kinderen van alle niveaus. Met of zonder rolstoel, waterhoofd, syndroom van down, in grote of kleine mate autistisch, veel lichamelijke beperkingen, ontwikkelingsachterstand, doof en/of blind, iedereen is welkom.

Er zijn 8 klasjes, variërend van 3 tot 6 kinderen met 1 of 2 begeleiders. Ze zijn zo goed mogelijk qua mogelijkheden bij elkaar geplaatst. Echt respect voor de medewerkers want ze doen dit 5 dagen in de week van 9.00 – 15.00 uur . Ze hebben altijd dezelfde klas met vaak weinig vooruitgang en soms weinig interactie. Een grote uitdaging om van elke dag weer iets leuks te maken. Elke klas begint hier met een dagopening, vaak met het zingen van liedjes.

Van al die drukte merken wij niets omdat we in een ander gebouw zitten, dat is soms wel eens jammer maar voor de kinderen is het beter.

Wij doen van alles met de kinderen. We beginnen met het klaarmaken van de sonde voeding en de fruithapjes daarna is de dagopening die bestaat uit het zingen van Elly en Rikkert liedjes in het Nederlands en ook Arabische en/of Engelstalige liedjes. De kinderen liggen of zitten tijdens de dagopening vaak bij ons op schoot wat ze heerlijk vinden. Niet één van de kinderen kan praten.

We wandelen met ze in hun rolstoel, we gaan naar de snoozel kamer, en ze krijgen fruit en warm eten. We maken het fruit en eten voor ieder kind apart klaar, de een krijgt het via een sonde, een ander gepureerd in een fles of met een lepeltje en sommige kinderen kunnen gewoon eten eten.

De kinderen zijn snel moe dus ze slapen ook regelmatig een poosje. Het zijn stuk voor stuk prachtige kinderen en ik vind het heerlijk om voor ze te zorgen en lekker met ze te knuffelen.

Op donderdagochtend komen alle kinderen bij elkaar om te zingen en naar een bijbel verhaal te luisteren. Dit is echt een feest om mee te maken ook de kerstviering was geweldig. Daar werd het kerstverhaal gespeeld door de kinderen die allemaal verkleed waren voor de rol die ze mochten spelen. Er werden kerstliederen gezongen en gedanst op Arabische muziek.

Rond 15.00 uur brengen we de kinderen die uit de omgeving van Beit Jala komen weer naar de Jemima bus en halen de kinderen die op Lemuel wonen op.

De dekens die je op 1 van de foto`s ziet zijn gemaakt door mini reveilgangers. 

Op de mini reveilweek heb ik mensen gevraagd granny`s te gaan haken en het resultaat : 4 grote dekens en 5 kleine dekens die allen met veel dank ontvangen zijn.

We gaan nog even door want de winters zijn koud hier.

Morgen is alweer de laatste werkdag van deze weekend dan nog 1 week te gaan

Die  2 maanden zijn omgevlogen.

Shalom,
Henriëtte

bedoeïenen

verpauperd
geen faciliteiten
geconfiskeerd land

autonoom
zelfvoorzienend
Joods antropologe Yeela Raaman
geiten én ezels

dé ezel-
één en al nederigheid
één en al grandeur

hoe ook bepakt
met of zonder toeristen

hoe ook voortgedreven
de ezel houdt zijn stand hoog
rijdier van De Messias the Lord

Hij, toppunt van nederigheid

dit is het dus
stad van vrede

nou, vergeet het maar

stad van tweedracht
stad van bedelaars
stad van gaarkeukens

stad van in het zwart
geklede kerkleiders
met deftige chauffeur

stad van souvenirs
stad van kitsch
stad van commercie
stad van overleven

maar weet je
Hij geeft het niet op
en ik droom
mijn droom

Jeruzalem!
of je wilt
of niet
je zult eraan geloven!

Een weekend naar Haifa

De bussen in diverse kleuren kennen we onderhand wel dus gaan we voor de afwisseling en voor het mooie traject door de bergen tussen Jerusalem en Tel Aviv met de trein. De tegenstelling tussen dit traject en het stuk tussen Tel Aviv en Haifa was enorm. Het eerste deel hadden we een treinstel voor ons alleen en als er in de rest van de toch wel lange trein nog 15 man zaten dan was je er helemaal. Het was echt zo'n boemeltje, met een dieselloc en een vaartje van 50 km de bergen door. Dit had ook zijn voordelen want je had alle tijd om van het voorbij trekkende landschap te genieten. Toen we op het vlakkere land richting het noorden kwamen zagen we daar de gevolgen van de zware buien die er aan de kust gevallen zijn. Snel stromende beken langs het spoor en modderige stromen die van de met sinaasappelbomen beplante hellingen kwamen zetten.

In Tel Aviv moesten we overstappen en samen met een heleboel anderen zorgden we voor een uitpuilende trein naar Haifa. Deze reed gelukkig wel een stuk sneller.

Naar het Bethel Hostel lopen was ongeveer een kwartier, dit verlengden we door onderweg even een koffiestop in te lassen op een terrasje . Na de incheck hadden we nog twee uur voor onszelf voordat we de wandeling aanvingen naar Beit Scandinavia waar we om 19.00 verwacht werden voor de sjabbat maaltijd. Beit Scandinavia  is een hostel voor vrijwilligers in Israël. Het is 31 jaar geleden gestart door een nu 87 jaar oude Noorse dame. De dame in kwestie is weliswaar niet meer zo goed ter been maar ze geniet nog volop van de aanwezigheid van de ongeveer 25 aanwezige vrijwilligers uit alle delen van Israël. Vanzelfsprekend runt ze deze onderneming niet alleen. Ook dit gebeurt met vrijwilligers. Deze avond waren er een viertal Noren op leeftijd ( 70 plus) die hier voor een maand de gelederen kwamen versterken. Ik kon uitgebreid met hen kennismaken want ik zat met hen aan een apart tafeltje. Weer erg leuke gesprekken gehad met deze kleurrijke Scandinaviërs. De rest van de groep zat verspreid tussen de aanwezigen en vermaakte zich ook prima.

Er is op deze avonden ( elke vrijdag ) altijd een Jezus als Messias belijdende rabbijn bij die de plichtplegingen die bij een sjabbatsmaaltijd horen doet, de schepper van de vrucht der wijnstok en van de gever van het graan wordt gezegend, je deelt brood en wijn met elkaar en krijgt een eenvoudige doch voedzame  maaltijd. Na een wandeling langs de  Middellandse  Zee weer naar het hostel terug.

De zaterdag is hier de sjabbat, de rustdag. In Haifa is het niet zo oorverdovend rustig als in Jerusalem maar verschil is er wel. Wij begonnen de dag na een gezamenlijk ontbijt met de gang naar een messiaanse gemeente die uit Jezus als hun Messias belijdende Joodse en Russische Israëliërs bestaat plus christen Arabieren. Deze wonderlijk samengestelde gemeente wordt geleid door een Arabische voorganger.

De dienst was een aangename mix van getuigenissen zingen en een preek die gehouden werd door de directeur van het ernaast gelegen bejaardentehuis Ebenezer. Hier gaan we morgen nog een bezoek brengen. De preek ging over het voorwerp staf. Het is aan de ene kant een praktisch gebruiksvoorwerp, bv van een herder. Aan de andere kant wordt er ook autoriteit aan verleend. De diensten duren hier rustig 2.5 tot 3 uur, dit is dan wel inclusief koffie en fellowship. Tijdens dit laatste hadden verschillenden van ons weer boeiende gesprekken. Al met al was het ongeveer half twee voor het pand verlieten om ons tegoed te doen aan een warme maaltijd in een Arabisch restaurant. Na deze smulpartij, want dat was het, hadden we een ontmoeting met Johanneke, een Nederlandse vrouw die met een Arabische man is getrouwd. Zij nam ons op sleeptouw door het oude gedeelte van Haifa en wist hier boeiend over te vertellen, vooral over de opkomst en teloorgang van de Duitse Tempeliers die hier gewoond hebben.

Tijdens de rondwandeling kwamen we ook langs de school van de Sisters of Nazareth. Dit is een Katholieke school die in Haifa en omgeving voorziet in christelijk onderwijs en dat al vanaf 1854 met als motto " het is zaliger te geven dan te ontvangen". Johanneke en haar man hebben een stichting opgericht met als doel fondsen te werven voor de nieuwbouw van het kleuterschool gedeelte van de school. Het is de enige school in de omgeving die christelijk onderwijs geeft van kleuterschool tm voortgezet onderwijs. De directeuren van de organisaties die hierna nog besproken worden hebben hier ook hun onderwijs genoten en zeggen beiden dat ze niet weten waar ze geweest zouden zijn zonder. Info@vriendenvanhaifa.nl

Zondag startten we de dag met een vroeg ontbijt en na de verschuldigde penningen afgedragen te hebben voor bewezen diensten gingen we op pad naar de Camelite Subway. Deze ondergrondse bracht ons in ongeveer tien minuten naar de uitzichtpunten op de berg Karmel. Een aantal van ons dacht uit te stappen in een wijds landschap op of vlakbij de bergtop. Niet dus, we kwamen weer boven de grond in een ander stadsdeel. We moesten even zoeken maar toen vonden we de gewenste uitzichtplekken. Door de lichte nevel was het uitzicht wat beperkt maar wat we zagen was de moeite waard. We hadden niet zoveel tijd om op ons gemak te gaan zitten want we zouden lopend weer naar beneden gaan want om half twaalf werden we verwacht in het al eerder genoemde bejaardentehuis.

Ebenezer is het enige bejaardentehuis in Israël met een christelijke identiteit, het bestaat ongeveer 38 jaar. Er wonen 36 ouderen, de meesten redelijk zelfstandig, een klein gedeelte heeft intensievere zorg nodig.

Men is bezig met renovatieplannen om het gebouw aardbeving bestendig  te maken. Als men dit doet mag er een verdieping opgezet worden en hier wil men de verpleegzorg verder uitbouwen.. Een derde van de bewoners heeft een Russische achtergrond, gelukkig zijn er onder het personeel ook Russen zodat er ook met het gecommuniceerd kan worden. Naar afkomst wordt dus niet gekeken, wel wordt er gevraagd of men christen is en gedoopt is. Er wordt hier geen sjekel overheidsgeld ontvangen omdat men dan met de identiteit in de knoei komt. Veel geld komt uit de Scandinavische landen en met het geld dat de bewoners inbrengen kan men het redelijk doen.

Tijdens de maaltijd die we er tussen de middag gebruikten had ik nog een gesprek met de echtgenote van de directeur die me deelgenoot maakte van wat hun dochters mee hadden gemaakt tijdens hun tijd in het leger. Ik weid hier niet over uit maar ik zat met tranen in de ogen te luisteren.

Als laatste op de agenda stond een bezoek aan House of Hope. Dit is een huis waar ze gevangenen die twee derde van hun straf hebben uitgezeten opvangen en een re-integratie programma met ze doorlopen. Hier noemen ze dit een "halfway house". Het is gevestigd in een kerk met bijgebouwen die het gezin Shehade meer dan dertig jaar geleden kreeg aangeboden. De gebouwen zijn door de in 2000 overleden Arabische echtgenote van de directrice Agnes Shehade-Bieger, een Zwitserse van geboorte, eigenhandig gerestaureerd met hulp van vele vrijwilligers. Tegenwoordig bieden ze re-integratie programma's aan 16 inwonende gedetineerden. De oudste zoon van wie we de rondleiding plus uitleg kregen vertelde dat zijn eerste kinderoppas een gedetineerde was. Verder organiseren ze activiteiten voor jeugd voor wie de kans op afglijden naar criminaliteit erg groot is. Als derde bieden ze kansarme gezinnen professionele en praktische hulp. Agnes wordt geassisteerd door drie van haar zonen, een aantal professionele krachten en vrijwilligers. Het bijzondere is ook hier dat er niet naar achtergrond gekeken wordt. niet in aanmerking. Als je met deze Agnes en haar oudste zoon in hun sober ingerichte huiskamer zit en de verhalen hoort denk je voor de zoveelste keer dit weekend: wat zijn we bevoorrecht dat je deze mensen allemaal mag ontmoeten.

Het was een geweldig mooi weekend.

de olijfboom
op de Carmel

zo grondig
zo standvastig

zo breedvoerig
zo betrouwbaar

zo gul
zo zegenend

zo vol vrucht
zo onverwoestbaar

zal ik nooit
kunnen geloven

                         Sneeuw in Jeruzalem en Beit Jala.

Op pad naar Bethel en Shilo

Afgelopen zondag zijn we op stap geweest met een gids om wat plekken van het oude Israel te bezoeken. Na een gezamenlijke bak koffie gingen we in een gammele jeep op weg naar Shilo en Bethel in de streek, die eens de stam Benjamin toebehoorde. Bethel ligt net iets ten noord-oosten van Ramallah. Onderweg passeerden we nieuw gebouwde dorpen van de PA met prachtige huizen, die volgens onze gids helemaal leeg stonden. Dat konden we bijna niet geloven. Maar toen we aan het eind van de dag in de schemering terug reden, zagen we hoe donker de plaatsen waren, terwijl andere dorpen fel verlicht waren. Vreemd en jammer te bedenken dat er huizen leeg staan, terwijl zo vele Palestijnen nog in armzalige vluchtelingenkampen leven.

Door naar Beth El (huis van God).  Daar krijgen we eerst een in de rots uitgehakte wijnpers te zien. Natuurlijk was een mikva (ritueel reinigingsbad) in de buurt. Wel met schone voetjes de wijnpers treden! We zien de rots waar Jacob zijn hoofd neerlegde en droomde van een ladder, die tot in de hemel reikte, waarop engelen opklommen en afdaalden. “Warempel”, riep Jacob uit, “Dit is het Huis van God, en ik heb het niet geweten”. Zou dit land nog steeds “Gods Huis” zijn, zonder dat we het weten? Er is veel te zien en verkennen rondom deze heuvel, maar het is koud en winderig, dus we stappen in en gaan verder naar Shilo.

Shilo ligt een paar kilometer noordelijker. Daar vinden we ook een (illegale) joodse nederzetting, die in 1978 door één man in een kleine caravan is gestart, nadat zijn broer door terroristen werd vermoord. Intussen is het uitgegroeid tot een aardig dorp. De heuvel rondom is weer groen van de wijnstokken en andere gewassen, die ze hier verbouwen.  Zo komen bijbelse profetieën weer tot leven, nadat de Turken tijdens de Ottomaanse periode het land hadden kaal geschoren en verwoest. Toch hebben velen hier moeite mee, omdat het het vredesproces dwarsboomt. Dwarsliggende illegale settlers of vrome en hardwerkende joodse idealisten?

We kopen wat pita broodjes en hummus voor de lunch, die we in het bezoekerscentrum opeten. Vervolgens zien we een film, die ons terug brengt naar de tijd van het oude Israel. In Shilo is het land tussen de 12 stammen verdeeld en daar heeft 369 jaar lang de tabernakel van de Heer gestaan. Daar heeft Hanna gebeden om een zoon en Samuel als profeet dienst gedaan. Hier liggen de wortels van het volk Israel.

Daarna rondgewandeld op de oude ruïne. We zien de overblijfselen van een olijfpers, een byzantijnse kerk en de plek waar de tabernakel gestaan moet hebben.  Daar staan de vlaggen opgesteld, één voor elke stam. We tellen er 11. Elf? Dat kan niet! We zetten snel een omgewaaide vlag van één van de stammen rechtop; ziedaar, onze bijdrage aan de wederopbouw van Israel!

Het is best fris, het waait en regent licht. We nemen nog een warme bak koffie voor we aan de terugtocht beginnen. Moe en voldaan komen we in het donker bij ons appartement aan. We hebben veel gehoord en gezien. Kortom, een geslaagde dag.

Terwijl ik dit stukje schrijf, zijn we intussen een paar dagen verder. De temperatuur ligt zo rond het vriespunt en het heeft gisteren en vandaag wat geregend en gesneeuwd. Jeruzalem is hiermee geheel ontregeld! Scholen worden gesloten, mensen verschijnen niet op het werk, bussen rijden amper. Je weet niet wat je overkomt. Wat in Nederland een doorsnee winterse dag is, blijkt hier een stad plat te leggen. Dat wekt eerst verbazing, maar is niet zo vreemd als je het heuvelachtige terrein en de steile wegen van Jeruzalem in ogenschouw neemt.  Vorig jaar hebben automobilisten dagen vastgezeten in de sneeuw. Dat mag niet nog een keer gebeuren.

Groeten vanuit een koud en nat Jeruzalem,   Ben

Oude wijnpers

De heuvel Beth El, waar Jocob zijn droom had

 

Shilo met de 12 vlaggen, waar de tabernakel heeft gestaan